Μουσείο Πύργου · Η ιστορία μας

Από τη Δημοτική Αγορά στο Αρχαιολογικό Μουσείο

Ακολουθήστε την ιστορία του κτηρίου, γνωρίστε την αρχιτεκτονική του και την πορεία μετατροπής του σε μουσείο.

Αφετηρία: η πρωτοβουλία του Δημάρχου Πέτρου Αυγερινού

Η απόφαση του δημάρχου Πύργου, Πέτρου Αυγερινού, το 1890, να ανεγείρει ένα νέο κτήριο για να στεγάσει την εμπορική δραστηριότητα της πόλης, αποτέλεσε ένα σημαντικό ορόσημο στην ιστορία της πόλης. Η πρωτοβουλία αυτή, που χρηματοδοτήθηκε με το ποσό των 200.000 δραχμών από τα δημοτικά ταμεία, σηματοδότησε την μετατόπιση από την παραδοσιακή, διάσπαρτη αγορά σε ένα σύγχρονο εμπορικό κέντρο, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της αστικής υποδομής και στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας. Το κτήριο σχεδιάστηκε με γνώμονα τις αρχές της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής και εύλογα συνιστά σήμερα ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα και αξιόλογα δείγματα της αρχιτεκτονικής της εποχής με εντυπωσιακά, μνημειώδη χαρακτηριστικά.

Το κτήριο

Το διατηρητέο κτήριο της Παλαιάς Αγοράς του Πύργου που σήμερα στεγάζει το αρχαιολογικό μουσείο, ένα πραγματικό στολίδι της πόλης, καταλαμβάνει ένα ολόκληρο τετράγωνο, λίγα βήματα από τη κεντρική πλατεία, αγκαλιασμένο από τις οδούς Καραϊσκάκη, Κρεσταινίτου, Μεταξά και Πετραλιά.

Το κτήριο αποτελείται από τρία τμήματα, ένα κεντρικό και δύο πλευρικά, που διατάσσονται συμμετρικά σε τονισμένο τον επιμήκη άξονα και προσανατολισμό Β – Ν. Κάθε τμήμα ενέχει από ένα αίθριο, δημιουργώντας μια ενδιαφέρουσα εσωτερική διάρθρωση. Οι κλειστοί χώροι του κτιρίου βρίσκονται γύρω από αυτά τα αίθρια, ενώ τα πλευρικά τμήματα σχηματίζουν ένα χαρακτηριστικό σχήμα “Π.

Το βόρειο τμήμα (οδός Κρεσταινίτου) και το νότιο (οδός Πετρελιά) είχαν καταστήματα που πλαισίωναν το αντίστοιχο αίθριο προς το οποίο είχαν όψη, όπως φαίνεται στην κάτοψη. Στο νότιο αίθριο βρισκόταν η κρεαταγορά, στο βόρειο η ψαραγορά και στο κεντρικό ήταν η λαχαναγορά.

Φωτογραφία του κτηρίου του μουσείου 1

Κτήριο μουσείου — φωτογραφία 1

Φωτογραφία του κτηρίου του μουσείου 2

Κτήριο μουσείου — φωτογραφία 2

Φωτογραφία του κτηρίου του μουσείου 3

Κτήριο μουσείου — φωτογραφία 3

Ερνέστος Τσίλλερ

Η μορφή και τα χαρακτηριστικά του κτηρίου υποδηλώνουν έντονα την εμπλοκή του διακεκριμένου Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνστ Τσίλερ ή, εναλλακτικά, μιας ομάδας συνεργατών του.
Η προσεκτική μελέτη των λεπτομερειών των όψεων αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα αλληλεπίδραση με τα γειτονικά κτίρια, τα οποία φαίνεται να έχουν επηρεαστεί από τις αρχιτεκτονικές επιλογές του Τσίλερ.

Τα αναγεννησιακά στοιχεία που ενσωματώνει το καθιστούν ένα ιδιαίτερα ξεχωριστό και όμορφο κέλυφος, ενώ διακρίνουμε την επιρροή που άσκησε το κτήριο στην αρχιτεκτονική του αστικού ιστού.

Η λειτουργία του χώρου ως αγορά διήρκεσε έως την δεκαετία του 1960 ενώ η μετατροπή του σε μουσείο, η οποία ετέθη για πρώτη φορά το 1962 ήταν μια αργή διαδικασία και προσπάθεια που διήρκησε αρκετό διάστημα για να τελεσφορήσει μόλις το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 2010.

Ερνέστος Τσίλλερ

Ερνέστος Τσίλλερ

Γεννημένος στη Σαξωνία το 1837, ο Ερνστ Τσίλλερ σπούδασε αρχιτεκτονική στη Δρέσδη και στη συνέχεια συνεργάστηκε με τον κορυφαίο αρχιτέκτονα Θεόφιλο Χάνσεν στη Βιέννη. Το 1861, ο Τσίλλερ ήρθε στην Αθήνα για να επιβλέψει την κατασκευή της Ακαδημίας Αθηνών, ένα έργο που σημάδεψε την αρχή μιας μακράς και παραγωγικής καριέρας στην Ελλάδα. Ο Τσίλλερ, με το πλούσιο και πολυεπίπεδο έργο του, άφησε ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα στην αρχιτεκτονική της Ελλάδας,

Η μετατροπή σε μουσείο

Φορέας μνήμης περασμένων εποχών και έχοντας φιλοξενήσει δράση εμπορική και αστική της ηλειακής πρωτεύουσας, το κτήριο της Δημοτικής Αγοράς παραδόθηκε πλήρως ανακαινισμένο από το Υπουργείο Πολιτισμού τον Νοέμβριο του 2005 προορισμένο να λειτουργήσει ως Περιφερειακό Μουσείο του Νομού.
Τον Αύγουστο του 2006 το λαμπρό κτήριο άνοιξε τις πύλες του για το κοινό με μια Συμβολική έκθεση αρχαιοτήτων, προοίμιο στην μελλοντική μόνιμη έκθεση αρχαιοτήτων που θα περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικά εκθέματα από τους Προϊστορικούς έως και τους μεταβυζαντινούς χρόνους.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου άνοιξε τις πύλες του για το κοινό σε δύο φάσεις:
Τον Ιούλιο του 2013 ξεκίνησε η λειτουργία του τμήματος που παρουσιάζει τα προϊστορικά εκθέματα και μέρος των ευρημάτων των ιστορικών χρόνων.
Λίγους μήνες χρόνια, τον Απρίλιο του 2014, το μουσείο λειτούργησε πλήρως με όλες τις πτέρυγες και θεματικές ενότητες ολοκληρωμένες. Γρήγορα κατέστη χώρος αναφοράς για τον νομό Ηλείας και την πρωτεύουσα του, την πόλη του Πύργου, ένας σύγχρονος μουσειακός χώρος, μια δυνατή πολιτιστική οντότητα με ξεχωριστή ταυτότητα.

Διαβάστε το αναλυτικό ιστορικό της μετατροπής

Φορέας μνήμης περασμένων εποχών και έχοντας φιλοξενήσει δράση εμπορική και αστική της ηλειακής πρωτεύουσας, το κτήριο της Δημοτικής Αγοράς παραδόθηκε πλήρως ανακαινισμένο από το Υπουργείο Πολιτισμού τον Νοέμβριο του 2005 προορισμένο να λειτουργήσει ως Περιφερειακό Μουσείο του Νομού.

Τον Αύγουστο του 2006 το λαμπρό κτήριο άνοιξε τις πύλες του για το κοινό με μια Συμβολική έκθεση αρχαιοτήτων, προοίμιο στην μελλοντική μόνιμη έκθεση αρχαιοτήτων που θα περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικά εκθέματα από τους Προϊστορικούς έως και τους μεταβυζαντινούς χρόνους και την οποία επιμελήθηκαν οι αρχαιολόγοι της Ζ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων και της 6ης Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, συναρμόδιες Υπηρεσίες σύμφωνα με τον τότε ισχύοντα οργανισμό του Υπουργείου Πολιτισμού.

Την χρονιά εκείνη και όλες τις επόμενες, φιλοξενήθηκαν με επιτυχία διάφορες εικαστικές εκθέσεις, ενώ παράλληλα προχωρούσαν οι διαδικασίες και ενέργειες για την ολοκλήρωση και παρουσίαση της αρχαιολογικής έκθεσης. Εκατοντάδες ήταν οι επισκέπτες της έκθεσης με έργα σύγχρονης γλυπτικής εκ μέρους του Συλλόγου Ελλήνων Γλυπτών και με θεματική συναφή με τον αρχαιοελληνικό κόσμο και τα ιδεώδη του Ολυμπισμού και της έκθεση με έργα ζωγραφικής επωνύμων καλλιτεχνών από την  συλλογή-δωρεά του Ιδρ. Ι. Λάτση προς στο Λάτσειο Δημοτικό Μέγαρο Πύργου.

Η λίστα των πολιτιστικών εκδηλώσεων υψηλού επιπέδου που φιλοξενήθηκαν στο υπό λειτουργία μουσείο περιελάμβανε την επίσης εικαστική έκθεση ΠΡΟΒΟΛΗ με καλλιτεχνικά έργα των καθηγητών που υπηρετούν σε σχολεία της Ηλείας σε συνεργασία με την Διεύθυνση Β/θμιας Εκπαίδευσης καθώς και η έκθεση αρχαίας τεχνολογίας που περιλάμβανε λειτουργικά ομοιώματα μηχανισμών και επινοήσεων των Αρχαίων Ελλήνωνέργα, έργα του Κώστα Κοτσανά και των μαθητών του στο Σχολείο δεύτερης ευκαιρίας.

Το 2011 εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Ιονίων Νήσων το έργο «Ολοκλήρωση της έκθεσης του αρχαιολογικού Μουσείου Πύργου», συνολικού προϋπολογισμού 1.197.000 ευρώ. Το έργο περιελάμβανε την προμήθεια μουσειακών εξοπλισμών, όπως προθήκες, καθώς και την εκτέλεση συμπληρωματικών εργασιών για την οργάνωση της έκθεσης.

Έχοντας ως θεμέλιά του την επιτυχημένη μουσειολογική και μουσειογραφική προσέγγιση η μόνιμη έκθεση απευθύνεται στον επισκέπτη με ανθρωπο- ιδεοκεντρικές θεματικές ενότητες, με σύντομα και εύληπτα κείμενα και πρωτότυπο ερμηνευτικό υλικό και αξιοποιώντας την τεχνολογία.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου άνοιξε τις πύλες του για το κοινό σε δύο φάσεις:

Τον Ιούλιο του 2013 ξεκίνησε η λειτουργία του τμήματος που παρουσιάζει τα προϊστορικά εκθέματα και μέρος των αντικειμένων των ιστορικών χρόνων (αίθουσες 1 έως 5). Στη συνέχεια, έως το τέλος του ίδιου έτους, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες και στα υπόλοιπα τμήματα του μουσείου, τα οποία αφορούν τους βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς χρόνους.

Λίγους μήνες χρόνια, τον Απρίλιο του 2014, το μουσείο λειτούργησε πλήρως. Γρήγορα κατέστη χώρος αναφοράς για τον νομό Ηλείας και την πρωτεύουσα του, την πόλη του Πύργου, ένας σύγχρονος μουσειακός χώρος, μια δυνατή πολιτιστική οντότητα με ξεχωριστή ταυτότητα.

Χρονολόγιο

  1. 1890

    Ανέγερση του κτηρίου έπειτα από πρωτοβουλία του Δημάρχου Πέτρου Αυγερινού σε σχέδια του Γερμανού Ερνέστου Τσίλλερ ή ομάδας συνεργατών του για την στέγαση της Δημοτικής Αγοράς του Πύργου

  2. τέλη δεκαετίας 1950

    Περιορισμός της χρήσης και λειτουργίας της Δημοτικής Αγοράς του Πύργου

  3. 1965

    Πρώτη απόφαση (307/65) του Δημοτικού Συμβουλίου Πύργου περί δωρεάς της εγκαταλελειμένης Δημοτικής Αγοράς και μετατροπής της σε Αρχαιολογικό Μουσείο του Νομού

  4. 1967

    Το κτήριο της παλαιάς Δημοτικής Αγοράς του Πύργου κηρύσσεται διατηρητέο με την Υπουργική Απόφαση 10977/16.05.67/ΦΕΚ 352Β’/31.05.67 

  5. 1995

    Ανανέωση της Απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Πύργου περί δωρεάς στο Υπουργείο Πολιτισμού του κτηρίου

  6. 2002

    Ένταξη της Πράξης «Μετατροπή Δημοτικής Αγοράς Πύργου σε Αρχαιολογικό Μουσείο – Μελέτη και Κατασκευή» στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ». Η σύμβαση του έργου υπογράφηκε στις 14/11/2002. Ο προϋπολογισμός κατασκευής του έργου ανήλθε στο ποσό των 8.241.819,52 € (με Φ.Π.Α.).

  7. 2005

    Το κτήριο της Δημοτικής Αγοράς Πύργου παραδίδεται ανακαινισμένο από την ανάδοχο κοινοπραξία στο ΥΠ.ΠΟ.

  8. 2006

    Συμβολική έκθεση αρχαιοτήτων, προοίμιο στην μελλοντική μόνιμη έκθεση αρχαιοτήτων.

  9. 2011

    Ένταξη του έργου «Ολοκλήρωση της έκθεσης του αρχαιολογικού Μουσείου Πύργου», συνολικού προϋπολογισμού 1.197.000 ευρώ στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Ιονίων Νήσων

  10. 2013 – Ιούλιος

    Ξεκινά η λειτουργία της πτέρυγας που παρουσιάζει τα προϊστορικά εκθέματα και μέρος των ευρημάτων των ιστορικών χρόνων

  11. 2014 – Απρίλιος

    Πλήρης λειτουργία του μουσείου με όλες τις πτέρυγες και θεματικές ενότητες ολοκληρωμένες

Βίντεο

↑ Επιστροφή στην αρχή