Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας

Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου

Επιλεγμένα εκθέματα

Είκοσι τέσσερα αντικείμενα αφηγούνται ιστορίες ζωής, λατρείας, τέχνης και ανταλλαγών στην Ηλεία.

Ανοίξτε την περιγραφή για να μάθετε περισσότερα. Επιλέξτε μια φωτογραφία για να δείτε την εικόνα σε πλήρες μέγεθος σε νέα καρτέλα.

Ευρετήριο των 24 εκθεμάτων

Χάλκινη αλυσίδα με σταυρό και νόμισμα
Τετραευάγγελο της Μονής Πορετσού
Αμφίγλυφο θωράκιο
Βλήματα κανονιού από το Χλεμούτσι
Το βότσαλο της Καυκανιάς
Ενετικό νόμισμα
Πήλινο γυναικείο ειδώλιο
Γλυπτά του ναού της Αθηνάς
Χάλκινος λύχνος με σταυρό
Χάλκινος σταυρός-εγκόλπιο
Τάλιρο της Μαρίας Θηρεσίας
Μαρμάρινος κρανοφόρος πολεμιστής
Κούπα πρωτομαγιόλικα
Λίθινο δοχείο χυτηρίου
Χάλκινο δαχτυλίδι
Παλαιοχριστιανικός λύχνος
Εφυαλωμένο κανάτι
Πήλινο πτηνόμορφο αγγείο
Μουστέρια πυριτολιθική αιχμή
Οστέινη σπάτουλα
Χρυσός δακτύλιος με σφίγγα
Χρυσά επιράμματα
Ηλειακή λήκυθος
Μυκηναϊκός κρατήρας με άρματα

Χάλκινη αλυσίδα με σταυρό και νόμισμα — Διαβάστε την περιγραφή

Τμήματα χάλκινης αλυσίδας με σταυρό και νόμισμα. από τις Βάσσες.

Τετραευάγγελο της Μονής Πορετσού — Διαβάστε την περιγραφή

Ολοσέλιδη παράσταση Ευαγγελιστή από το τετραευάγγελο της Μονής Πορετσού (ΗΔ700). Το χειρόγραφο (κώδικας) είναι φτιαγμένο από σκληρή περγαμηνή (επεξεργασμένο δέρμα ζώου) και χρονολογείται τον 14ο αι. μ.Χ. Το τετραευάγγελο αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Χριστιανοσύνης, αφού περιέχει τις ιερές αφηγήσεις για τη ζωή και τη διδασκαλία του Ιησού Χριστού. Περιλαμβάνει τα ευαγγέλια των τεσσάρων Ευαγγελιστών Μάρκου, Λουκά, Ιωάννη και Ματθαίου. Η δημιουργία ενός χειρόγραφου ήταν χρονοβόρα, πολύμηνη διαδικασία και απαιτούσε δεξιότητες για την αντιγραφή κειμένων και τη φιλοτέχνηση περίτεχνων εικονογραφήσεων. Στην Ηλεία, εκτός από έναν χαρτώο κώδικα που φυλάσσεται στη Μονή Σκαφιδιάς, έχει διασωθεί μόνο το συγκεκριμένο τετραευάγγελο που εκτίθεται στο μουσείο.

Αμφίγλυφο θωράκιο — Διαβάστε την περιγραφή

Αμφίγλυφο θωράκιο (ΗΛ891). Πρόκειται ενδεχομένως για θωράκιο άμβωνα. Στην μία όψη απεικονίζεται απλός σταυρός με πεπλατυσμένες κεραίες περικλείεται σε ορθογώνιο διάχωρο. Στην άλλη όψη, δύο επάλληλες αύλακες περιθέουν το θωράκιο και περικλείουν μετάλλιο στο οποίο εγγράφεται σταυρός. Προέρχεται από την Μονή Φραγκαβίλας. Παλαιοχριστιανική περίοδος.

Βλήματα κανονιού από το Χλεμούτσι — Διαβάστε την περιγραφή

Έξι ακέραια βλήματα κανονιού και δέκα μικρότερα τμήματά τους (ΗΜ1250). Από βαρύ συμπαγές μέταλλο, σφαιρικού σχήματος. Στον πυρήνα τους διαμορφώνεται κατά τη χύτευση μικρό κενό σφαιρικού σχήματος. Το μέγεθός τους ποικίλει, η διάμετρός τους κυμαίνεται από 7 έως 12 εκ. Όσα βλήματα σώζονται τμηματικά παρουσιάζουν ποικιλία μεγεθών και σχημάτων. Προέρχονται από το Κάστρο Χλεμούτσι

Το βότσαλο της Καυκανιάς — Διαβάστε την περιγραφή

Εγχάρακτη ποτάμια κροκάλα – Βότσαλο Καυκανιάς (Λ01125). Προέρχεται από στρώμα καταστροφής μίας οικίας Μεσοελλαδικών χρόνων (1650 π. Χ). Στη μία όψη φέρει οκτώ εγχάρακτα σύμβολα συλλαβογραφικής γραφής. Πέντε από αυτά είναι κοινά και στη γραμμική Α και στη γραμμική Β΄, ενώ τα άλλα τρία απαντούν μόνο στη γραμμική Β΄. Η αποκρυπτογράφηση των συμβόλων μαρτυρά τη δήλωση επαγγέλματος-πιθανώς του μεταλλουργού, και την ύπαρξη ανθρώπινου ονόματος, αντιστοίχου του ελληνικού ονόματος Χάροψ. Στην άλλη όψη το βότσαλο φέρει εγχάρακτο διπλό πέλεκυ και πλαισιώνεται από δύο μη αναγνωσμένα συλλαβογράμματα. Τα σύμβολα ίσως έχουν σχέση με κάποια ιερατική πράξη. Ο διπλός πέλεκυς στη μινωική Κρήτη σχετίζεται με τελετουργικές πρακτικές. Η χρονολόγηση της επιγραφής του βοτσάλου στα μέσα του 17ου αι. π. Χ., σε περίοδο κατά την οποία η μινωική Κρήτη εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τη γραμμική γραφή Α΄, ενισχύει το γεγονός ότι η γραμμική Β΄ διαμορφώθηκε στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Ενετικό νόμισμα — Διαβάστε την περιγραφή

Χάλκινο ενετικό νόμισμα (ΒΕ1466α). Εμπροσθ: Λέντας του Αγίου Μάρκου – Λέοντας Βενετίας. Οπισθ: ARMATA ET MOREA, διακρίνεται ευκρινέστατα. Προέρχεται από την περιοχή του Αγραπιδοχωρίου. Μεταβυζαντινών Χρόνων.

Πήλινο γυναικείο ειδώλιο — Διαβάστε την περιγραφή

Πήλινο γυναικείο ειδώλιο (Π4039). Ακέραιο. Κατασκευασμένο σε μήτρα. Πιθανόν απεικονίζει θεότητα. Τα ειδώλια ήταν αφιερώματα στους θεούς και συχνά συνόδευαν τους νεκρούς στη μεταθανάτια ζωή. Προέρχεται από την Ανδραβίδα και υπήρξε κτέρισμα σε ταφικό πιθάρι. 4ος αι. π.Χ.

Γλυπτά του ναού της Αθηνάς — Διαβάστε την περιγραφή

Ναός Αθηνάς στο Μάζι της Σκιλλουντίας. Γλυπτός διάκοσμος.

Χάλκινος λύχνος με σταυρό — Διαβάστε την περιγραφή

Χάλκινος λύχνος (Br5849). Η λαβή του απολήγει σε σταυρό. Προέρχεται από την Ολυμπία. 5ος -7ος αι. μ.Χ.

Χάλκινος σταυρός-εγκόλπιο — Διαβάστε την περιγραφή

Χάλκινος σταυρός εγκόλπιο (Μ788). Έχει ελαφρώς πεπλατυσμένες κεραίες. Στο επάνω μέρος έχει απλό κρίκο ανάρτησης και στο κάτω τον σύνδεσμο με τον οποίο θα ενωνόταν το δεύτερο στέλεχος του σταυρού. Στην μπροστινή όψη φέρει ανάγλυφη (έκτυπη) παράσταση με τον Εσταυρωμένο στο κέντρο. Εκατέρωθεν ο Ιωάννης και η Θεοτόκος. Η παράσταση της Σταύρωσης επιγράφεται ΙΔΕ Ο ΥΟCOY – IΔΟY H MHPCOY Ο Χριστός φορά ποδήρη χιτώνα και το φωτοστέφανό του είναι ένσταυρο. Εκατέρωθεν του σταυρού ο ήλιος και η σελήνη. Προέρχεται από το Λαδικό, κοντά στα Μακρίσια Κρεστένων. Βυζαντινή Περίοδος.

Τάλιρο της Μαρίας Θηρεσίας — Διαβάστε την περιγραφή

Αυστριακό νόμισμα – τάλιρο – της Μαρίας Τειρεσίας (M3887). Ακέραιο. Ασημένιο. Στον εμπροσθότυπο απεικονίζεται προτομή της Μαρίας Θειρεσίας σε κατατομή προς τα δεξιά. Περιμετρικά αναπτύσσεται η επιγραφή: M.TEIRESIA.D.G.IMP.GE.HU.BO.REG. Κάτω από την αυτοκρατορική προτομή : S. C. Στον οπισθότυπο οικόσημο περιβάλλεται από δικέφαλο αετό φωτοστεφανωμένο (δυναστείας των Αψβούργων). Κάτω από τα πόδια του αετού, το λατινικό γράμμα G περικλείεται σε μετάλλιο. Περιμετρικά αναπτύσσεται η εξής επιγραφή: BURG.COTYR.1763.X ARCHID.AUST.DUX. Προέρχεται από την αρχαία Ήλιδα. Ανήκει στον θησαυρό της Αυστρίας 19 νομισμάτων, ο οποίος βρέθηκε στη νότια στοά της αρχαίας αγοράς, μαζί με τον θησαυρό της Τουρκίας. Έτος κοπής: 1763

Μαρμάρινος κρανοφόρος πολεμιστής — Διαβάστε την περιγραφή

Μαρμάρινος κρανοφόρος γυμνός πολεμιστής (Λ2090). Συγκολλημένος από τρία κομμάτια. Σώζεται ως την αρχή των μηρών. Από τα χέρια σώζεται μόνο η αρχή των βραχιόνων. Λείπει επίσης το αριστερό ισχίο με τμήμα του εφηβαίου. Η μορφή φορά κορινθιακό κράνος με κοίλο επαυχένιο. Στην αριστερή ωμοπλάτη σώζεται μία οπή και στο σπάσιμο του αριστερού βραχίονα υπολείμματα από δύο άλλες. Ο πολεμιστής φορά κράνος και διακρίνεται για την ανάλαφρη και ταυτόχρονα δυναμική κίνηση του σώματος. Προέρχεται από την αετωματική σύνθεση του δυτικού αετώματος του ναού της Αθηνάς στη Σκιλλουντία, που παριστάνει αμαζονομαχία.

Κούπα πρωτομαγιόλικα — Διαβάστε την περιγραφή

Κούπα πρωτομαγιόλικα (ΗΠ1863ι). Η εφυάλωση (επίχρισμα) είναι λευκή, αδιαφανής, κασσιτερούχος και καλύπτει όλο το εσωτερικό, ενώ εξωτερικά μόνο γύρω από το χείλος. Η γραπτή διακόσμηση διατηρείται στην επιφάνεια του χείλους όπου απεικονίζονται συνεχόμενα ημικύκλια – τοξύλλια σκοτεινού καστανού χρώματος. Στην εσωτερική επιφάνεια αμέσως κάτω από το χείλος, ζώνη που γεμίζει με ενάλληλες γωνίες (ψαροκόκκαλο – chevron band). Ο πυθμένας κοσμείται με μετάλλιο που περιγράφεται από πλατιά σκοτεινή καστανή ταινία και γεμίζει με σχαρωτό κόσμημα καστανού χρώματος.

Λίθινο δοχείο χυτηρίου — Διαβάστε την περιγραφή

Λίθινη λεκανίδα – δοχείο χυτηρίου (ΗΛ847). Χρησιμοποιήθηκε ως δοχείο τήξης μετάλλινων αντικειμένων. Το συνολικό σχήμα του σώματος είναι ψηλό και μάλλον κλειστό, ο πυθμένας είναι ισχυρός και η βάση επίπεδη. Το χείλος στο ένα άκρο καταλήγει σε στόμιο το οποίο εξωτερικά διαγράφεται ημικωνικό. Στο εσωτερικό υπάρχουν επικαθίσεις από την τήξη του μετάλλου (χυτοσίδηρος, μαντέμι), ενώ ίχνη διατηρούνται και στην εξωτερική επιφάνεια. Μεταβυζαντινής Περιόδου.

Χάλκινο δαχτυλίδι — Διαβάστε την περιγραφή

Χάλκινο δαχτυλίδι (Μ1369) Η επίπεδη κυκλική σφενδόνη με στικτή περιφέρεια φέρει εμπίεστη (έκτυπη) παράσταση αετού με αναπεπταμένες φτερούγες και την κεφαλή στραμμένη στα δεξιά (αριστερά του θεατή). Βυζαντινή Περίοδος.

Παλαιοχριστιανικός λύχνος — Διαβάστε την περιγραφή

Λύχνος ακέραιος, απιόσχημος, βορειοαφρικανικού εργαστηρίου, παλαιοχριστιανικών χρόνων (ΗΠ935). Στο κέντρο του δίσκου απεικονίζεται ανάγλυφα χριστόγραμμα και υπάρχουν δυο οπές πλήρωσης με έλαιον. Έκτυπη διακόσμηση στην περιφέρεια (ώμος) του δίσκου από εναλλασσόμενα τρίγωνα και τετράγωνα. Προέρχεται από την περιοχή του Αγίου Ανδρέα (Τηγάνι Φειάς).

Εφυαλωμένο κανάτι — Διαβάστε την περιγραφή

Κανάτι Π4131. Ελλιπές κατά τα 2/3 στο λαιμό και το χείλος το οποίο φαίνεται ότι ήταν τριφυλλόσχημο. Φέρει παχιά λευκή εφυάλωση που έχει κρακελάρει. Στη πρόσθια όψη, στη κοιλιά του αγγείου, κοσμείται με δίχρωμο (μοβ και ώχρα) φυτικό μοτίβο. Η εφυαλωμένη κεραμική προερχόμενη από εργαστήρια της νότιας, κεντρικής και βόρειας Ιταλίας χρονολογείται από το 13o έως το 18o αιώνα. Η εύρεση εισηγμένης ιταλικής κεραμικής στην Ηλεία, αποδεικνύει την έντονη εμπορική δραστηριότητα την εποχή του Πριγκιπάτου της Αχαΐας, η οποία συνεχίστηκε και κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας. Προέρχεται από την περιοχή της αρχαίας Ήλιδας.

Πήλινο πτηνόμορφο αγγείο — Διαβάστε την περιγραφή

Πήλινο πτηνόμορφο αγγείο (Π8918). Ασκοειδές σώμα με λαιμό, ουρά πτηνού. Στηρίζεται σε δακτυλιόσχημη βάση. Το στόμιο του είναι κυλινδρικό. Στη ράχη, κοντά στο λαιμό, υπάρχει ταινιωτή λαβή. Χείλος εξώκυρτο. Ολόβαφη η προχοή και η βάση. Στη ράχη της λαβής εγκάρσιες γραμμές. Στο σώμα ομόκεντρα ημικύκλια και μετόπες με ημικύκλια. Ταφικό κτέρισμα. Κλαδέος, Τρύπες. Μυκηναϊκή εποχή, ΥΕ ΙΙΙ Γ (12ος αι. π.Χ).

Μουστέρια πυριτολιθική αιχμή — Διαβάστε την περιγραφή

Πυριτολιθική μουστέρια αιχμή (Λ1932) για τις ανάγκες κυνηγιού των Νεάντερταλ. Στον χώρο της Ηλείας δεν έχουν εντοπιστεί έως σήμερα ανθρώπινα οστά, αλλά η παρουσία και δράση τους επιβεβαιώνεται μέσα από τα τέχνεργα και τα εργαλεία τους. Προέρχεται από την περιοχή της κοινότητας Κάστρου Κυλλήνης. Μέση Παλαιολιθική Εποχή (100.000 – 35.000 π.Χ. ).

Οστέινη σπάτουλα — Διαβάστε την περιγραφή

Οστέινη σπάτουλα (Δ1446). Σπάτουλα σε διάφυση διχοτομημένου μακρού οστού (μεταπόδιου) προφανώς βοοειδούς ή ελαφιού. Ίσως λείαντρο – στιλβωτήριο κεραμέως των χρόνων της τελικής νεολιθικής. Προέλευση: Λέπρεο, Άγ. Δημήτριος. Τελική Νεολιθική (4.500 – 3.200 π.Χ).

Χρυσός δακτύλιος με σφίγγα — Διαβάστε την περιγραφή

Χρυσός δακτύλιος. Φέρει παράσταση φτερωτής σφίγγας καθήμενης στα πίσω πόδια και μέτωπο προς τα αριστερά. Φέρει στέμμα και περιδέραιο. Οι πτέρυγες αναπεπταμένες και η ουρά υψωμένη. Ταφικό κτέρισμα. Μάγειρας, τάφος 5. Μυκηναϊκή εποχή, ΥΕ ΙΙΙ (14ος – 12ος αι. π.Χ.)

Χρυσά επιράμματα — Διαβάστε την περιγραφή

Χρυσά επιράμματα – ελάσματα (Δ965). Το κάθε ένα λεπτό έλασμα παριστάνει ρόδακα. Ορισμένα διατηρούνται σε μέτρια και άλλα σε κακή κατάσταση. Προορίζονταν για διακοσμητική χρήση. Ήσαν πιθανώς ραμμένα πάνω σε πολυτελή ενδύματα ή στα σάβανα των νεκρών. Υποδηλώνουν πλούτο και άρχουσα τάξη. Ταφικό κτέρισμα. Άγια Τριάδα, Παλιομπουκουβίνα. Μυκηναϊκή εποχή, ΥΕ ΙΙΙ (14ος – 12ος αι. π.Χ.)

Ηλειακή λήκυθος — Διαβάστε την περιγραφή

Πήλινη ηλειακή λήκυθος (Π3627). Κοσμείται με έκτυπα γλωσσοειδή μοτίβα, που καταλήγουν σε αριστερόστροφα άγκιστρα. Είχε αποκλειστικά ταφική χρήση. Προέρχεται από το Παλούκι του Δήμου Ήλιδας, από τη θέση Παλιόμυλος. Χρονολογείται στα τέλη 5ου –α΄μισό 4ου αι. π.Χ.

Μυκηναϊκός κρατήρας με άρματα — Διαβάστε την περιγραφή

Ακέραιος κρατήρας με γραπτή, εικονιστική διακόσμηση (Π13850). Χρησιμοποιήθηκε ως σήμα τάφου.. Απεικονίζονται δύο άρματα με τους ηνιόχους τους σε κάθε πλευρά, σκηνή που παραπέμπει στους αγώνες που περιγράφει ο Όμηρος προς τιμήν του Πατρόκλου, φίλου του Αχιλλέα (άθλα επί Πατρόκλω). Η παράσταση, εκτός από την αισθητική της αξία, αποδεικνύει την ύπαρξη αρματοδρομιών κατά την Μυκηναϊκή περίοδο και συνδέεται με τα έθιμα ταφής πολεμιστών και απόδοσης τιμών. Το εύρημα αυτό, προϊόν ηλειακού εργαστηρίου, αποτελεί εξαιρετικό δείγμα της μυκηναϊκής αγγειογραφίας. Προέρχεται από το Μυκηναϊκό Νεκτροταφείο στη κοινότητα Μάγειρα, (θέση Κιούπια) σε κοντινή απόσταση από την Αρχαία Ολυμπία. Χρονολογείται στον 12ο -11ο αι. π.Χ.